Gdy dziecko jest jak ” żywe srebro”, nie do opanowania, kręci się i wierci oraz nieustannie podskakuje, wtedy może zacząć brakować sił i pomysłów na to, jak opanować swoją pociechę. Takie „niegrzeczne” dziecięce zachowania często prowadzą zmęczonych rodziców czy też opiekunów do głębszych refleksji i poszukiwań. Rodzice zadają sobie pytanie: Jak należy rozumieć te trudne do zniesienia zachowania? Czy są one wyrazem jakiegoś zaburzenia, choroby, problemów emocjonalnych dziecka czy też wynikiem niedostosowania rodzicielskiej reakcji do dziecięcych potrzeb lub też wynikiem błędów wychowawczych?
Okazuje się ,że takie zaburzenia jak : nadruchliwość, zaburzenia koncentracji uwagi oraz impulsywność coraz częściej pojawiają się w środowisku przedszkolnym i szkolnym.

ADHD, tj. zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder), jest najczęstszym zaburzeniem wieku rozwojowego.
To zaburzenie dotyczy 3-5 proc. dzieci w wieku szkolnym. Nieleczone prowadzi do problemów w nauce, w kontaktach z rówieśnikami, może być przyczyną depresji, a także zwiększa ryzyko uzależnień i konfliktów z prawem
Naukowcy podejrzewają, iż jego przyczyna tkwi w wadliwym funkcjonowaniu mózgu, w którym przeważają procesy pobudzania nad procesami hamowania. Badania etiologiczne wskazują na znaczący wpływ dziedziczności w przypadku tej choroby. Jest więc większe prawdopodobieństwo zachorowania, gdy rodzice lub ktoś z rodziny miał w dzieciństwie objawy tej choroby.
„ADHD diagnozuje się przeważnie przed siódmym rokiem życia, ale niektórzy specjaliści uważają, że diagnoza jest możliwa przed ukończeniem pięciu, a nawet dwóch lat” , dlatego tak ważne jest zapoznanie się z problemem jak najwcześniej.

Nadpobudliwość psychoruchowa z zaburzeniami koncentracji uwagi to poważna dysfunkcja rozwojowa, a nie efekt złego zachowania jak uważają niektórzy. Problem ten dotyka dzieci, mające rozwój intelektualny w granicach normy lub powyżej przeciętnej, przy obniżonej w stosunku do ich wieku koncentracji i utrzymaniu uwagi na wykonywanych czynnościach.

Diagnozę najczęściej stawia psycholog lub psychiatra. Rozpoznania dokonuje się na podstawie:
• Wnikliwego wywiadu z rodzicami, a jeżeli to możliwe również z innych osobami znającymi dziecko
• Badania lekarskiego
• Badania obserwacji dziecka przez psychologa

Plan pomocy opracowuje się indywidualnie dla każdego dziecka. Przy jego przygotowywaniu uwzględnia się wiek i stan zdrowia dziecka oraz głębokość i rodzaj występujących objawów, a także podatność dziecka na określone procedury terapeutyczne. Dziecko można wspomagać poprzez:
• Psychoterapię indywidualną dziecka (wspomagającą rozwój dziecka, rozumienie siebie)
• Terapię wpływającą na poprawę koncentracji uwagi dziecka
(terapia sensomotoryczna, kinezjologia, eurytmia, muzykoterapia)
• Terapię dziecka w grupie rówieśniczej (ćwiczenie umiejętności komunikowania się oraz współpracy w grupie)
• Zajęcia psychoedukacyjne dla rodziców dzieci z ADHD
• Warsztaty Umiejętności Wychowawczych dla rodziców
• Terapię rodziny
• Leczenie farmakologiczne

Dziecko z ADHD potrzebuje spójnych reguł, dokładnego planowania tego, co ma robić, jasnych oczekiwań ze strony dorosłych, a także egzekwowania konsekwencji swoich zachowań.
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej, określany często jako “zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi” lub “zaburzenia hiperkinetyczne”, to grupa zaburzeń charakteryzujących się “wczesnym początkiem (zazwyczaj w pierwszych pięciu latach życia), brakiem wytrwałości w realizacji zadań wymagających zaangażowania poznawczego, tendencją do przechodzenia z jednej aktywności do drugiej bez ukończenia żadnej z nich oraz zdezorganizowaną, słabo kontrolowaną nadmierną aktywnością”

J. Kostrzewski uważa, że nadmierna pobudliwość psychoruchowa dotyczy zarówno sfery ruchowej, jak i psychicznej, bowiem sama jako taka przejawia się w postaci wzmożonego pobudzenia ruchowego, w nadmiernym pobudzeniu emocjonalnym oraz w specyficznych zaburzeniach myślenia, zaś głównie u dzieci przed siódmym rokiem życia charakteryzuje się rozproszoną uwagą .

Najczęstszą przyczyną powstawania nadpobudliwości psychoruchowej jest uszkodzenie układu nerwowego dziecka, które może nastąpić w różnych okresach jego życia.

Do czynników uszkadzających układ nerwowy w okresie płodowym zaliczamy m.in.:
• czynniki uszkadzające komórkę nerwową (alkohol, narkotyki itp.);
• choroby zakaźne lub inne w czasie ciąży (różyczka, świnka, żółtaczka matki, choroby krążenia matki);
• zatrucia ciąży (leki, alkohol, papierosy, zatrucia pokarmowe);
• niewłaściwe odżywianie się w czasie ciąży;
• urazy mechaniczne w okresie ciąży (upadki, uderzenia w brzuch).
Do czynników uszkadzających układ nerwowy w okresie okołoporodowym zaliczamy m.in.:
• niedotlenienie podczas porodu (zamartwica);
• urazy mechaniczne (poród wczesny, niewłaściwie przebiegająca akcja porodowa).
Do czynników uszkadzających układ nerwowy w przebiegu życia dziecka zaliczamy m.in.:
• urazy mechaniczne czaszki w wieku dziecięcym (wypadki połączone ze wstrząsem mózgu, upadki);
• poważne choroby (np. zapalenie opon mózgowych, choroby zakaźne połączone z drgawkami i wysokimi temperaturami).
Według badań najwięcej dzieci z nadpobudliwością psychoruchową pochodzi z patologicznych ciąż, konfliktu serologicznego, nieprawidłowych porodów i dzieci urodzonych w zamartwicy

Zdaniem Russell A. Barkley (1998) najnowsze badania wykazują, że bezpośrednią przyczyną tego zaburzenia mogą być mutacje genetyczne.

Zespół objawów nadpobudliwości psychoruchowej występuje w jednej, dwóch lub wszystkich sferach funkcjonowania dziecka:
• sferze ruchowej (przejawia się w postaci wzmożonego pobudzenia ruchowego);
• sferze poznawczej (przejawia się w zaburzeniach funkcji poznawczych, głównie w zaburzeniach uwagi);
• sferze emocjonalnej (przejawia się w postaci nadmiernej reaktywności emocjonalnej).

W literaturze psychologicznej wymienia się trzy źródła prawidłowego rozwoju dziecka, a także jego zaburzeń w zachowaniu. Należą do nich: rodzina, szkoła i dziecko. Punktem wyjścia zarówno profilaktyki, jak i szeroko rozumianej terapii jest całościowe poznanie dziecka oraz funkcjonowanie we wszystkich tych trzech aspektach. Zdaniem H. Wrona-Polańskiej ważnym w postępowaniu psychoterapeutycznym jest zespolenie tych trzech ogniw, a szczególnie dążenie do wypracowania wspólnych kierunków oddziaływania wychowawczego. Należy przy tym pamiętać, że równie istotnym w psychoterapii jest dobór odpowiednich metod i technik psychoterapeutycznych i psychokorekcyjnych.
Działania psychoterapeutyczne obejmują różne metody i techniki psychoterapii. Ogólnie można je podzielić na takie, które dotyczą samego dziecka lub jego środowiska. Odpowiada to podziałowi jakie wprowadził A. Lewicki , który wyróżnił:
• psychoterapię bezpośrednią – skierowaną na samo dziecko;
• psychoterapię pośrednią – skierowaną na środowisko dziecka (rodzina, szkoła, rówieśnicy).

Wybór odpowiedniej metody lub techniki terapeutycznej dla dziecka nadpobudliwego psychoruchowo nie jest łatwy, gdyż należy wziąć pod uwagę sferę, w jakiej nadpobudliwość występuje. Terapię dobiera się do specyficznych potrzeb dziecka, jego osobowości i indywidualnych sytuacji